Fiat 131 – włoska klasa średnia

0
318
Fiat 131

Fiat 131 – włoska klasa średnia

Włoski Fiat 131 produkowany był zaledwie przez dziesięć lat. To jednak wystarczyło do tego, aby zbudował pozycję włoskiej marki w klasie średniej i na stałe wpisał się w historię motoryzacji. Choć auto zaliczane było do klasy średniej-niższej to w wielu krajach, szczególnie za żelazną kurtyną uchodziło za pojazd luksusowy i komfortowy. Sam model 131 eksportowany był do wielu krajów, także poza kontynent europejski. I także tam odnosił sukcesy na rynku. W zależności od kraju do jakiego był eksportowany m,ógł mieć także inną nazwę. Przykładem może być rynek amerykański na którym Fiat 131 nosił nazwę Brava.

Przez pięć lat od roku 1975 do roku 1980 Fiat 131 był produkowany w Polsce. Choć produkowany to może zbyt śmiałe określenie. Auta te w tamtych latach były składane i montowane w Fabryce Samochodów Osobowych na Żeraniu. Samochody składane i montowane w Polsce w nazwie miały dopisek “p” i wychodziły jako Fiat 131p. Auta te były montowane przede wszystkim z importowanych części wyprodukowanych we Włoszech. Warto jednak nadmienić, że chodziło tylko o jedną wersję nadwoziową. A konkretnie o odmianę nadwoziową typu sedan w wersji Special. O konkretnych odmianach napiszemy szerzej niżej. Auta te nie były jednak dostępne dla przeciętnego obywatela. Korzystały z nich przede wszystkim urzędy państwowe.

Fiat 131 – charakterystyka modelu

Fiat 131
Fiat 131 z pierwszej serii

Cechą charakterystyczną Fiata 131 było to, że był modelem wykonanym zupełnie od podstaw. Oznaczało to, że w konstrukcji zastosowano wiele nowatorskich rozwiązań technicznych. Do napędu początkowo posłużył silnik z wałkiem rozrządu w kadłubie tak zwany OHV. Była to czterocylindrowa jednostka o pojemności 1297 centymetrów sześciennych i mocy 65 koni mechanicznych. Ciut mocniejsza odmiana miała pojemność 1585 centymetrów sześciennych i dysponowała mocą 75 koni mechanicznych. Pierwsza modyfikacja jednostki napędowej miała miejsce w 1976 roku. Wraz z pojawieniem się w ofercie wersji Abarth zastosowano silnik DOHC o pojemności 1995 centymetrów sześciennych i mocy 140 koni mechanicznych. Auto z tym silnikiem dysponowało świetną dynamiką jazdy.

Od samego początku produkcji Fiat 131 wyróżniał się nie tylko w miarę nowoczesnymi silnikami, ale także innowacyjnymi rozwiązaniami technicznymi. Na uwagę zasługuje chociażby zastosowanie zębatkowej przekładni kierowniczej. Przekładnia zębatkowa inaczej zwana maglownicą to obecnie najczęściej spotykane rozwiązanie stosowane do przeniesienia ruchu obrotowego koła kierownicy na ruch postępowy mechanizmu zwrotniczego i w dalszej kolejności na koła skrętne w samochodzie. W przednim zawieszeniu zastosowano kolumny MacPhersona, zaś w tylnym sprężyny śrubowe, cztery drążki reakcyjne oraz drążek Panharda. Wszystkie te rozwiązania prowadziły sztywny tyly most zastosowany w tym aucie. Wszystko to sprawiało, że auto dobrze się prowadziło i dawało sporo frajdy z jazdy dla kierowcy. Pasażerowie z kolei nie mogli narzekać na brak komfortu.

Fiat 131 – pierwsze poważniejsze modyfikacje

Fiat 131
Tył Fiata 131 z drugiej serii

Od momentu rozpoczęcia produkcji w roku 1974 trzeba było poczekać pięć lat na pierwsze większe modyfikacje. Dotyczyła ona w dużej mierze silników, a dokładniej silników z Fiata 132, które zaczęto także montować do Fiata 131. Miały one pojemność 1585 centymetrów sześciennych. Na uwagę zasługuje odmiana Racing o pojemności 1995 centymetrów sześciennych. Cechowała się niezłą dynamiką. Klienci mieli także do wyboru silnik 1300 DOHC, a także bardzo oszczędną odmianę wysokoprężną. Choć nie cechowała się aż tak wysoką kulturą pracy co odmiana benzynowa, to była niezawodna. Pierwsza poważna modernizacja dotyczyła tak jak wspomnieliśmy przede wszystkim silników.

nim zakończono produkcję modelu w roku 1984, to w roku 1981 przeprowadzono ostatnią modyfikację. Dotyczyła ona ponownie przede wszystkim jednostek napędowych. Wcześniej wspomniany silnik 1300 DOHC zastąpiono silnikiem 1400 Twin Cam DOHC. Zastąpiona została także jednostka napędowa o pojemności 1585 centymetrów sześciennych. Zamiast niej czyli jednostki OHV zastosowano silnik OHC czyli jednostkę z wałkiem rozrządu w głowicy. Zmiany kosmetyczne na przestrzeni lat nie były już tak znaczące. W tej kwestii warto wspomnieć przede wszystkim o prostokątnych przednich reflektorach, które pojawiały się w modelu 131 z drugiej serii. Pomimo małych zmian kosmetycznych auto nie postarzało się znacznie przez cały okres produkcji.

Fiat 131 – gama modelowa

Fiat 131
Fiat 131 Abarth

W swojej ofercie Fiat posiadał kilka modeli Fiata 131, które różniły się od siebie przede wszystkim rodzajem nadwozia oraz wyposażeniem. Jeśli chodzi o standardowe modele to najpopularniejszy okazał się sedan. Wychodził on jako Mirafiori oraz bardziej pożądany SuperMirafiori. Wśród tych odmian można było wyróżnić także różne wersje wyposażenia. Fiat pomyślał także o osobach potrzebujących przewieźć większe rzeczy. W ofercie znajdowała się także pakowna odmiana kombi w wersjach Familiare oraz Panorama. Wersje te były jednak dużo mniej popularne poza krajem macierzystym czyli Włochami. To oznacza, że są dzisiaj bardzo pożądane, ponieważ nie zachowało się ich zbyt wiele. W gamie modelowej znajdowały się także kultowe odmiany sportowe.

Bardzo popularną odmianą byłą wersja Mirafiori. Pojawiła się ona po raz pierwszy w październiku 1974 roku. W standardzie w tej odmianie montowano manualną, pięciobiegową skrzynię biegów. Łącznie ta wersja obejmowała jedenaście różnych modeli. Mirafiori pojawiała się zarówno w nadwoziach typu sedan jak i kombi. Z kolei odmiana Supermirafiori światło dzienne po raz pierwszy ujrzała w 1982 roku. Charakteryzowała się unowocześnionym wnętrzem. Przede wszystkim poprawiono wyposażenie dostosowując je do obowiązujących wówczas standardów. W tej wersji po raz pierwszy pojawiła się także jednoczęściowa pokrywa bagażnika. Zmodernizowana została także skrzynia biegów oraz sprzęgło. Jako ciekawostkę można odnotować także, że bak paliwa zwiększono o trzy litry.

Fiat 131 – odmiany sportowe

Fiat 131
Wyczynowa wersja Fiata 131

Sportowe odmiany Fiata 131 okazały się najbardziej pożądane i kultowe. W roku 1976 zaprezentowano Fiata 131 Abarth. Był on produkowany jako wersja wyczynowa oraz sportowa. Jako zaletę Fiata 131 Abarth producent podawał, że odmiana ta różniła się zaledwie o 30% od wersji seryjnej, a jednocześnie wystarczało to aby odnosić sukcesy w różnych zawodach. Abarth zmodernizował przede wszystkim jednostkę napędową. Tak naprawdę byłą to całkowicie nowa jednostka, w której zastosowano jedynie blok z seryjnej odmiany. Silnik wyposażony był w dwa wałki rozrządu napędzane paskiem zębatym. Sportową oraz wyczynową odróżniał także układ zasilania. W zależności stosowano zasilanie układem wtryskowym firmy Kuglfischer bądź dwoma gaźnikami firmy Weber.

Kolejną różnicą w wersji wyczynowej i sportowej było umieszczenie oddzielnego zbiornika na olej za tylną osią pojazdu. Chodzi o tak zwaną suchą miskę olejową. Zmodyfikowano także tylne zawieszenie oraz sam układ napędowy. Tylne zawieszenie na ukośnych wahaczach było niezależne. Użyto kłowej skrzyni biegów oraz mechanizmu różnicowego o zwiększonym tarciu. W przypadku wersji rajdowych możemy mówić o wielu elementach nadwozia wykonanych z tworzyw sztucznych. Auto było wyposażone w trzy spojlery: jeden na krawędzi dachu oraz przedni i tylni. Mechanizm kół tylnych był dodatkowo chłodzony. Zdecydowano się także wzmocnić całą konstrukcję nadwozia. Obecnie wersje sportowe są najbardziej cenione przez kolekcjonerów.

Zobacz również: Fiat 132 – limuzyna minionej epoki